Sự thật bất ngờ về người phụ nữ 'bất tử' đầu tiên trong lịch sử y học

Henrietta Lacks, một bà mẹ 31 tuổi đã chết vì ung thư cổ tử cung vào ngày 4 tháng 10 năm 1951. Có lẽ với gia đình cô đây là sự mất mát vô hạn nhưng với nền y học thế giới, người phụ nữ da đen lại đã mở ra một cách cửa bất tận với những thành tựu không ngờ. 

Sau khi cô qua đời, các tế bào của Lacks - được lấy từ khối u ở tử cung đã được sử dụng để chế ra vắc-xin bại liệt, hóa trị, nhân bản, sơ đồ gene và thụ tinh nhân tạo. Không sai khi nói rằng, Lacks chính là "mẹ đẻ của nền y học hiện đại" và những phát minh lịch sử.

Chân dung người phụ nữ da đen vĩ đại

Các tế bào này được gọi là HeLa - sử dụng hai chữ cái đầu tiên trong tên và họ của cô - đã trở thành dòng tế bào bất tử đầu tiên trong lịch sử. Các nhà khoa học tại bệnh viện nơi cô qua đời trong nhiều năm trước đã cố gắng tìm kiếm một dòng tế bào có thể sản sinh liên tục - nhưng dù có được nuôi cấy cẩn thận đến mấy, tế bào luôn chết. Cho đến khi họ tìm thấy HeLa. Bằng một lý do nào đó, tế bào ung thư của người phụ nữ 31 tuổi có sự tái tạo sinh sôi bất tận, đạt đến sự "bất tử" theo đúng nghĩa đen.  

Ngay sau khi xác định các tế bào HeLa thật sự "bất tử", hàng loạt nhiên cứu và thí nghiệm trở nên khả thi hơn. Các nhà khoa học có thể theo dõi sự phân chia tế bào ở bên ngoài cơ thế và cũng có thể nghiên cứu cơ chế tấn công tế bào của các loại virus gây bệnh.

Nếu như trước đây, việc nghiên cứu ung thư trên người sống được đánh giá là vô đạo đức thì hiện tại, các bác sĩ có thể thoải mái cho tế bào HeLa tiếp xúc với chất gây ung thư mà không vấp phải sự phản đối nào.

Trong nhiều thập kỷ, tế bào HeLa được thường xuyên sử dụng trong các phòng thí nghiệm trên khắp thế giới và mở ra nhiều đột phá cho nền y học nhưng bà mẹ 31 tuổi lại bị thế giới lãng quên. 37 năm từ sau cái chết của Lacks, một nữ sinh 16 tuổi tên Rebecca Skloot khi nghe cô giáo giảng về tế bào HeLa và người phụ nữ tên Henrietta Lacks đã có thắc mắc bất ngờ:

"Tôi hỏi giáo viên của mình Henriatta Lacks là ai, đến từ đâu, cô ấy có gia đình và con cái không?. Nhưng các cô giáo chỉ biết rằng, đây là một người phụ nữ da đen, đã chết vì ung thư cổ tử cung năm 1951", Skloot chia sẻ.

Tốt nghiệp ngành sinh học, Skloot quyết định tìm hiểu về người phụ nữ đứng sau tế bào "bất tử" HeLa và khi sự thật được công bố đã khiến cả thế giới phải sốc. Trong khi tế bào của Lacks làm thay đổi bộ mặt của y học, chồng và các con của cô lại không biết gì về điều này, thậm chí bản thân họ cũng không được chăm sóc sức khỏe đúng cách. 

"Điều mà hầu hết mọi người bị sốc nhất là các tế bào của Lacks được lấy và sử dụng trong khi không có sự đồng ý của cô ấy cũng như người trong gia đình", Skloot nói. 

Bức tranh vẽ Henrietta Lacks được trưng bày trang trọng

Điều tồi tệ là các tế bào của Lacks đã giúp các công ty dược phẩm trở nên giàu có. Cụ thể hơn, các ngân hàng tế bào và các công ty sinh học đã bán lẻ tế bào của cô với mức giá không hề rẻ 260$/ 1 ống (tương đương 600 ngàn đồng), nhưng lại không trả một đồng lợi nhuận nào về cho gia đình. Trong khi các công ty ngày càng ăn nên làm ra, gia đình người phụ nữ xấu số lại phải sống một cách nghèo nàn, khổ sở.

Chồng của Henrietta làm việc trong một nhà máy thép ở Baltimore, kiếm được khoảng 80 xu mỗi giờ (19 ngàn đồng) trong khi phải nuôi 5 người con. Trước khi qua đời, Lacks đã mong mỏi chồng có thể chăm sóc tốt cho các con nhưng số phận lại không mỉm cười với họ.

Day - con cả của vợ chồng Lacks đã gặp vấn đề về phát triển và qua đời không lâu sau đó. Một người con trai, Joe, sau khi bỏ học đã nhận án tù 15 năm vì giết người. Người con gái khác tên là Deborah trở thành một bà mẹ đơn thân vì chồng bạo hành. Vào năm 2000, khi Skloot gặp được họ tất cả đều có sức khỏe kém. Chồng Lacks bị ung thư tuyến tiền liệt và phổi chứ đầy amiang. Con trai Sonny bị suy tim, Deborah bị viêm khớp, loãng xương, điếc, trầm cảm. Gia đình người phụ nữ xấu số không ai có bảo hiểm y tế và được chữa trị đúng cách.

"Trong khi tế bào HeLa được ứng dụng mọi lúc mọi nơi, không ai nghĩ rằng đằng sau nó là một người sống, một người phụ nữ có gia đình và con cái như bất cứ ai", Skloot nói.

Hiện tại Henrietta Lacks đang được chôn cất tại nghĩa trang ở Virginia với ngôi mộ không tên. Tuy nhiên sau khi những nghiên cứu của Skloot được công khai, một tấm bia tưởng niệm đã được dựng lên dành cho người phụ nữ "chạm đến sự sống nhân loại".

An An(Dịch theo Theguardian)

Khoa học chứng minh: Người hay "cao su" lại dễ thành công và sống lâu hơn

Chắc hẳn bạn sẽ không hài lòng với những người hay đi muộn. Nhưng khoa học đã chứng minh, những người như vậy lại dễ thành công hơn và sống lâu hơn người bình thường.

Bạn có đồng ý rằng trong số bạn bè, đồng nghiệp của bạn, có một vài người luôn luôn đi muộn? Bất chấp không gian, bất chấp thời gian, bất chấp cả đối tượng và tình huống… họ muộn thì vẫn cứ muộn – như bao lần.

Tuy nhiên, những người thường đi muộn lại là những người ít gặp căng thẳng dẫn tới ít gặp các vấn đề sức khỏe và họ cũng là người rất sáng tạo và có cái nhìn bao quát. Tất cả những điều này dẫn tới khả năng thành công cao khi làm việc đồng thời cũng sống lâu hơn những người bình thường.

Chậm chạp là do có xu hướng lạc quan

Trong cuốn sách "Never be late again", tác giả DeLonzor nói: "Nhiều người trễ giờ thường có xu hướng vừa lạc quan và vừa không thực tế và điều này ảnh hưởng nhiều đến nhận thức của họ về thời gian. Họ tin rằng họ có thể tập chạy, đến lấy quần áo tại tiệm giặt, ghé vào cửa hàng tạp hóa và đón con ở trường chỉ trong 1 giờ".

Điều đó giải thích rằng nếu ai đó luôn đến trễ trong mọi cuộc hẹn, thì lý do có thể vì họ là một người lạc quan. Nếu họ là một người lạc quan, họ thường có xu hướng nghĩ rằng họ nắm giữ nhiều thời gian hơn so với thực tế.

Còn nữa, tính lạc quan, cũng là tính cách có quan hệ mật thiết với thói quen đi muộn, là yếu tố giúp con người sống lâu. Nếu sống một cuộc sống với thái độ lạc quan, trái tim bạn sẽ rất khỏe mạnh, bởi nó không phải chịu quá nhiều sức ép từ sự căng thẳng, tiêu cực.

Thay vì căng thẳng khi một ai đó đến muộn, bạn hãy nghĩ đơn giản rằng: Họ là những người lạc quan, chỉ là sự lạc quan thôi thúc họ đến muộn hơn một chút mà thôi!

Sự tích cực này cũng khiến bạn có khả năng thành công cao hơn

Trong một nghiên cứu về các nhân viên bán hàng được thực hiện bởi Metropolitan, kết quả cho thấy rằng "những nhân viên nằm trong top 10% những người lạc quan nhất đạt được doanh số nhiều hơn 88% so với những nhân viên nằm trong top 10% người bi quan nhất".

Họ là những người rất nhiệt tình

Những người thường đến trễ giờ thường nằm trong nhóm người nhiệt tình. Điểm yếu của họ bao gồm quá cởi mở, bị phân tán và không kỷ luật nhưng phẩm chất tích cực của họ là những người hướng ngoại, phóng khoáng, vui vẻ và phấn khởi.

Họ có cảm nhận về thời gian có một chút khác biệt

Giáo sư tâm lý học Đại học bang San Diego – Jeff Conte đã tiến hành một nghiên cứu 2 nhóm tính cách: nhóm A (cạnh tranh và thiếu kiên nhẫn) và nhóm B (thoải mái, sáng tạo) trong đó nhưng người hay trễ giờ rơi vào nhóm B. Những người tham gia sẽ phải đoán xem bao nhiêu thời gian đã trôi qua (thời gian là 1 phút). Những người nhóm A trả lời trung bình là 58 giây còn những người nhóm B trả lời trung bình là 77 giây. Như vậy những người thường chậm trễ cảm nhận thời gian dài hơn thực tế.

Những người thành công thường làm nhiều việc một lúc

Những người thường đi trễ cảm thấy họ nắm giữ nhiều thời gian so với thực tế, vì vậy họ thường làm nhiều hơn một công việc tại một thời điểm. Họ cũng là những người một khi đã làm việc thì rất tập trung vào việc đó. Mà đã làm một lúc nhiều công việc với sự tập trung cao độ, người ta sẽ quên đi mất cảm giác thời gian đang trôi qua. Kết quả tất yếu là sẽ đi muộn.

Người đi muộn có khả năng sáng tạo cao

Họ không thích làm theo hướng dẫn, không tin vào những ước tính trên Google Map hoặc suy nghĩ tuyến tính,… Điều này có nghĩa họ là những người rất sáng tạo, và những hướng giải quyết vấn đề của họ hầu như rất độc đáo so với người bình thường.

Theo chuyên gia tim mạch, những người hay đến trễ có khả năng mắc bệnh thấp hơn

Trong một nghiên cứu của Tạp chí Quốc tế Clinical and Health Psychology, những người nhóm A được cho là có nhiều khả năng có nguy cơ cao đối với các bệnh mạch vành. Điều này là do họ phải chịu mức độ căng thẳng cao – nghĩa là những người nhóm B ít lo lắng về thời gian có khả năng thấp hơn gặp phải những vấn đề sức khỏe.

Theo Diệu Bảo

Trí thức trẻ

Danh Ngôn của Albert Einstein

1.Chúa luôn chọn cách đơn giản nhất.
God always takes the simplest way.
2.Nếu anh không thể giải thích đơn giản thì anh chưa hiểu đủ rõ.
If you can't explain it simply, you don't understand it well enough.
3.Người trí thức giải quyết rắc rối, bậc anh tài ngăn chặn rắc rối.
Intellectuals solve problems, geniuses prevent them.
4.Thế giới sẽ bị hủy diệt không phải bởi những người làm điều ác, mà bởi những người đứng nhìn mà không làm gì cả.
The world will not be destroyed by those who do evil, but by those who watch them without doing anything.
5.Người đàn ông nào có thể vừa hôn mỹ nhân vừa lái xe an toàn đơn giản là không dành cho nụ hôn sự tận tâm mà nó đáng được nhận.
Any man who can drive safely while kissing a pretty girl is simply not giving the kiss the attention it deserves.
6.Nếu tôi có một giờ để giải quyết một vấn đề, tôi sẽ bỏ ra 55 phút nghĩ về vấn đề, và 5 phút nghĩ về giải pháp.
If I had an hour to solve a problem I'd spend 55 minutes thinking about the problem and 5 minutes thinking about solutions.

Ăn sáng rất nguy hiểm và bắt trẻ em ăn sáng là “lạm dụng trẻ em” ?

Giáo sư Terence Kealey cho rằng việc ăn bữa sáng làm người ta có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 và béo phì. Tuyên bố này trái ngược với thực hành lâu nay coi bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày.

Giáo sư Kealey, cựu hiệu trưởng của trường đại học Buckingham, cũng từng là nhà hóa sinh học nghiên cứu tại trường đại học Cambridge là một người bị bệnh tiểu đường tuýp 2 nhưng đã kiểm soát được nhờ ông ngừng ăn sáng.

Từ đó, ông tuyên bố rằng việc nghĩ trẻ em sẽ đạt kết quả cao hơn sau khi ăn sáng là một sự hiểu nhầm. Ông nói thêm, những bữa sáng miễn phí dành cho học sinh ở một số trường vùng khó khăn không giúp học sinh thông minh hơn mà chỉ giảm tỉ lệ trốn học.

Khi được hỏi trong trường hợp đó cha mẹ nên làm gì, ông nói: “Tôi sẽ để đứa trẻ tự quyết định chúng muốn ăn hay không. Nhiều đứa trẻ không thích ăn sáng. Nếu bạn lo lắng hãy cho chúng một quả táo hay cái gì đó nhưng việc buộc chúng ăn sáng là lạm dụng trẻ em”.

Tuy nhiên lời khuyên bỏ bữa sáng của ông không chỉ dành cho trẻ em mà cả người lớn khi ông tin rằng bữa sáng làm tăng nguy cơ bệnh tiểu đường tuýp 2 và béo phì.

Ông đã từng xoay xở được với căn bệnh này sau khi ngừng ăn sáng. Bây giờ ông tin rằng bữa sáng rất nguy hiểm vì nó tăng lượng đường trong máu.

Lý thuyết của ông là cơ thể con người sẽ có phản ứng nôn mửa tự nhiên vào buổi sáng vì lượng hoocmon căng thẳng cortisol cao và việc ăn sáng chỉ làm chúng ta ăn nhiều hơn trong ngày. Ông cũng nói nhiều nghiên cứu về bữa sáng được tài trợ bởi các doanh nghiệp nên có nhiều sai lệch.

Ông nói: “Có nhiều nhà khoa học trong một trăm năm nay đã xác định rằng chúng ta đều nên ăn sáng, nhưng về một nghĩa nào đó, nó đã lừa dối mọi người trong việc thu thập số liệu”.

Tuy nhiên nhà dinh dưỡng trẻ em Jennifer Rosborough đã hoài nghi lời tuyên bố của ông. Bà nói: “Chúng tôi khuyên bạn nên ăn sáng. Nó giúp mọi người khỏe mạnh hơn vì nó giúp mọi người không quá đói vào ban ngày. Nếu những gì giáo sư Kealey nói là đúng thì đây là lần đầu tiên tôi nghe về nó”.

Nhưng bà nói thêm: “Tôi cũng nghĩ bạn không nên buộc trẻ em ăn sáng”.

Cuộc đời nghịch lý của thần đồng có IQ cao nhất thế giới

Bị xem là "thần đồng thất bại" vì từ bỏ công việc, sự nổi tiếng để sống một cuộc đời bình thường nhưng ông Kim Ung-yong ở Hàn Quốc vẫn cảm thấy hạnh phúc.

Có nhiều từ để miêu tả người đàn ông tài năng Kim Ung-yong: Thần đồng Hàn Quốc, nhà nghiên cứu của NASA, diễn giả và giáo sư đại học. Hành trình cuộc đời của ông Kim từ cậu bé thần đồng đến một người mong muốn cuộc sống bình thường có vẻ là một nghịch lý. Ngày nay, người Hàn Quốc vẫn nhớ tới thông điệp nổi tiếng của ông Kim: "Là người đặc biệt không quan trọng bằng việc sống một cuộc đời bình thường".

Ông Kim Ung-yong, hiện 52 tuổi, từng được sách Kỷ lục Guinness ghi danh là người thông minh nhất thế giới với chỉ số IQ 210. Kim thể hiện tố chất thông minh ngay khi chào đời không lâu.
Chưa đầy 12 tháng, Kim biết nói và 24 tháng đã có thể đọc lưu loát tiếng Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức và Anh. Những năm đầu đời, Kim còn làm thơ và vẽ tranh. Từ năm 3 tuổi đến năm 6 tuổi, Kim là sinh viên ngành vật lý tại Đại học Hanyang. Kim từng xuất hiện trên chương trình truyền hình Nhật Bản để giải phương trình phức tạp khi mới 7 tuổi.

Kim được Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) mời về làm nghiên cứu tại đây năm 8 tuổi. Kim cũng có bằng tiến sĩ vật lý tại Đại học Colorado. Sau một thập kỷ làm việc ở NASA, Kim nghỉ việc để về Hàn Quốc. Kim gọi khoảng thời gian 10 năm ấy là những năm đơn độc.

"Thời điểm đó, cuộc sống của tôi giống như một cái máy: thức dậy, cân bằng phương trình, ăn rồi ngủ. Tôi thực sự không biết mình đang làm gì. Tôi cô độc và không bạn bè", Kim tâm sự.
Với Kim, được ở gần mẹ là yếu tố quyết định khiến ông từ bỏ tất cả. Tuy nhiên, sự trở về của Kim thời đó được báo chí nước này rất quan tâm.

"Tôi phát ốm và mệt mỏi khi lại trở thành tâm điểm. Tôi cảm thấy mình giống như một con khỉ trong vườn thú. Khi ấy chưa có Twitter hay phần mềm chat yahoo nên báo giấy vẫn quyền lực hơn cả. Tôi đoán một số người thậm chí còn bắt đầu bảo tôi là tâm thần phân liệt. Tôi không muốn ai chú ý đến mình cả", Kim cho hay.

Kim xuất hiện trên truyền hình của Nhật Bản năm 1969 khi đang giải toán. Ảnh: The Korea Herald.

Kim muốn có công việc ở Hàn Quốc nhưng cần phải có bằng tốt nghiệp các cấp. Vậy là thần đồng lại đi học từ đầu. Chỉ trong vòng một năm, Kim học xong chương trình cấp một và trung học cơ sở. Năm tiếp theo, ông hoàn thành bậc trung học phổ thông rồi sau đó học đại học tại một trường ở ngoại ô thành phố Seoul để tránh bị chú ý.

Quyết định rời NASA, học trường đại học ít danh tiếng và trở thành nhân viên công ty của Kim khiến nhiều người ngạc nhiên. Truyền thông Hàn Quốc gọi ông là "thần đồng thất bại". Nhưng với thần đồng được gọi là thất bại, cuộc sống của ông là bất cứ thứ gì, trừ sự thất bại. Kim hạnh phúc khi được là nhân viên công ty bình thường. Thần đồng cho hay mọi người kỳ vọng ông trở thành nhân viên cấp cao trong chính phủ hay một công ty lớn nhưng Kim không nghĩ vậy."Tôi cố gắng nói với mọi người rằng tôi hạnh phúc với con đường mình chọn. Tại sao mọi người lại gọi niềm hạnh phúc của tôi là một sự thất bại?", Kim tâm sự.

Kim luôn xem cuộc sống của ông là một sự thành công. Không nhiều người làm những thứ mà họ thực sự muốn làm, nhưng Kim thì có. Theo Korea Herald, ông Kim năm ngoái trở thành giáo sư tại Đại học Shinhan ở tỉnh Gyeonggi. Ngoài ra, ông còn là giảng viên bán thời gian của nhiều đại học danh tiếng, trong đó có Yonsei, Sunkyunkwan và KAIST.

"Tôi rất phấn khích khi dạy tại trường đại học, công việc từ lâu đã là giấc mơ của tôi. Tôi sẽ cống hiến hết mình để truyền đạt kiến thức cho thế hệ sau", Kim nhắc tới công việc giảng dạy của mình.
Từng được ghi danh là người có chỉ số IQ cao nhất thế giới nhưng ông Kim nhận ra sự thành công về học vấn không phải là thước đo một con người. Ông Kim cũng đưa ra lời khuyên với các bậc phụ huynh, những người rất háo hức học cách nuôi dạy con mình trở thành thiên tài. Theo đó, điều tốt nhất bố mẹ có thể làm cho con cái, với tư cách là đấng sinh thành, là hỗ trợ và hướng dẫn chúng tự đạt được mục đích từng bước một.

Tự đi trên hành trình của mình, trẻ cuối cùng sẽ phát hiện ra chúng muốn đạt được điều gì trong cuộc sống. Cha mẹ nên dõi theo và để con tự tìm thấy ý nghĩa cuộc sống của chúng. Ngoài ra, theo quan niệm của mình, ông Kim cũng khẳng định cuộc sống thiếu các mối quan hệ sẽ thật vô ích.
Tỷ lệ tự tử của Hàn Quốc thuộc loại cao nhất thế giới. Theo ông Kim, đó là kết quả của thực tế. Chúng ta đang mất đi cảm giác hy vọng và quên cách mơ ước. Chúng ta cần tìm ra hạnh phúc thực sự và thay đổi cách suy nghĩ, không nên theo những quy tắc xã hội cố hữu mà hãy sáng tạo cái mới.

Cộng đồng mạng bày tỏ sự ủng hộ ông Kim, đồng thời giận dữ khi truyền thông và xã hội nói chung có cách hành xử sai lầm. Một người dùng mạng có tên Youn để lại bình luận trên Naver, một trong những trang xã hội nổi tiếng nhất ở Hàn Quốc: "Ông ấy không thất bại mà thành công hơn bao giờ hết khi tìm thấy hạnh phúc trong cuộc sống".

Bình Minh/VNEXPRESS.NET

Lý do không nên bỏ mặc bé khóc

Nhiều bà mẹ trẻ được khuyên cách tốt nhất để đối phó với việc bé khóc dai là mặc kệ, rồi bé sẽ tự nín. Nhưng điều này có thể gây hại cho sự phát triển tâm lý và cảm xúc của trẻ.

Dưới đây là 6 lý do Sg.theasianparent.com giải thích tại sao phớt lờ tiếng khóc của con không phải là ý kiến hay. 

Khóc là cách giao tiếp duy nhất của bé

Trước khi phát triển kỹ năng ngôn ngữ, cách để trẻ biểu lộ cảm xúc là thông qua việc khóc hay cười. Cả hai trạng thái này đều diễn ra tự nhiên và là cách duy nhất để trẻ giao tiếp. Việc bị bỏ mặc khi khóc không khiến trẻ hiểu là chỉ mỉm cười mới thu hút sự chú ý của người lớn còn khóc sẽ bị phớt lờ. 

Ảnh minh họa: Sg.theasianparent.com.

  Mặc kệ tiếng khóc có thể làm giảm hiệu quả ngôn ngữ nói của trẻ

Khi bố mẹ phớt lờ tiếng con khóc, trẻ sẽ được dạy là bé không có quyền bày tỏ sự không hài lòng. Điều này có thể ảnh hưởng tới sự phát triển kỹ năng nói của trẻ. Kết quả là, trẻ có thể gặp khó khăn trong việc hiểu cảm xúc của chính mình và do đó có vấn đề về sắp xếp trật tự từ.

Cảm xúc không vui có thể bị dập tắt

Khi tiếng khóc của một em bé bị phớt lờ cũng là dấu hiệu cho thấy cảm xúc không vui là điều gì đó không được quan tâm. Khi bé lớn lên, trẻ sẽ lựa chọn hình thức giữ lại cảm xúc không vui trong nội tâm, gây ức chế và sẽ cản trở sự phát triển tâm lý lành mạnh sau này trong cuộc sống.

Đánh giá thấp cảm xúc của trẻ

Phớt lờ tiếng khóc của một đứa trẻ sẽ gửi tới bé thông điệp rằng cảm xúc của em không quan trọng. Điều này có thể tác động lớn nhất tới cả trẻ và cha mẹ chúng khi trẻ ở tuổi vị thành niên. Khi cảm xúc của trẻ bị đánh giá thấp trong những năm đầu hình thành nhân cách, như tuổi teen, trẻ có thể không thấy tầm quan trọng của việc giao tiếp cởi mở với bố mẹ mình.

Trẻ học cách phớt lờ những người bơ vơ

Khi trẻ cố gắng hiểu thế giới phức tạp đang sống, chúng thường khái quát hóa những điều mình quan sát được. Khi tiếng khóc của trẻ bị phớt lờ, chúng nghĩ thế giới này không phải là nơi giàu lòng nhân ái, có sự đồng cảm, chia sẻ và những người bất hạnh, không nơi nương tựa sẽ bị bỏ mặc. Nếu bạn muốn con lớn lên biết động lòng trắc ẩn và có sự sẻ chia, đừng giấu giếm cảm xúc hay sự chú ý khi bé phiền muộn, khó chịu. 

Khóc là bản năng tự nhiên

Luôn có hậu quả tiêu cực cho việc phớt lờ hay ức chế các bản năng tự nhiên, mạnh mẽ nhất của mỗi chúng ta. Những trẻ sơ sinh khóc dai dẳng có mức hoóc môn căng thẳng cao bất thường và hoóc môn tăng trưởng thấp hơn. Điều này ức chế sự phát triển của các mô thần kinh trong não, kìm nén sự phát triển, và làm trì trệ hệ thống miễn dịch.

Một nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trường y Harvard và trường Yale (Mỹ) cho thấy căng thẳng quá mức ở một đứa trẻ suốt những tháng đầu đời có thể thay đổi hệ thống dẫn truyền thần kinh não và gây ra những thay đổi về cấu trúc, chức năng bộ não tương tự như những gì gặp ở người lớn bị trầm cảm.

Khóc là bản năng tự nhiên của trẻ em. Đôi khi nó chỉ là sự kêu gọi chú ý chứ không báo hiệu điều gì nghiêm trọng. Dù là như vậy, đó cũng là một nhu cầu chính đáng. Hãy xem con cần gì trước khi phớt lờ tiếng khóc của con.

Vậy có cần phải ngay lập tức vỗ về hay đáp ứng nhu cầu của trẻ khi con khóc? Không cần thiết. Nhưng đừng bỏ mặc trẻ và hãy thể hiện sự đồng cảm. Chẳng hạn, nếu bé tuổi mầm non của bạn muốn ăn kẹo vào bữa sáng, và bạn không đồng ý, rồi con khóc, không cần phớt lờ con hay vội đưa ngay kẹo cho bé. Bạn có thể thử nói: "Mẹ biết con buồn vì không được ăn kẹo. Mẹ biết con thực sự muốn ăn kẹo, nhưng nó không tốt cho sức khỏe nếu ăn kẹo thay bữa sáng. Mẹ muốn con được khỏe mạnh". 

Khi bạn nói điều gì đó tương tự cách trên, bạn vừa tỏ ra hiểu tâm trạng của con vừa vẫn ghi nhận cảm xúc của bé. Bằng cách không phớt lờ sự thất vọng của bé sơ sinh hay trẻ nhỏ, bạn sẽ tạo lập được nền tảng cảm xúc mạnh mẽ cho con để lớn lên trẻ trở thành người có tâm lý vững vàng, toàn diện. 

Vương Linh

Smartphone sắp được trang bị “mũi điện tử” để nhận diện mùi vị

Các cảm biến chính là một thành phần quan trọng để tạo ra những chiếc điện thoại thông minh ngày nay, và các bộ cảm biến mới được mệnh danh là những chiếc "mũi điện tử" có thể sẽ trở thành tương lai của cảm biến di động cũng như hứa hẹn mang lại nhiều khả năng mới cho điện thoại thông minh.

Công ty Honeywell mới đây đã phát triển thành công một bộ cảm biến cho phép các thiết bị có thể "ngửi" được mùi trong môi trường, được gọi là những chiếc "mũi điện tử". Theo đó, điểm mấu chốt để tạo ra những bộ cảm biến đặc biệt này là việc họ đã thành công trong việc tạo ra một loại máy bơm chân không MEMS mới, có kích nhỏ hơn hàng trăm lần so với trước đây.

Hệ thống cánh quạt nhỏ liti trên máy bơm chân không mới. (Ảnh: mobilemag.com)

Những chiếc "mũi điện tử" này sẽ cung cấp một "tiện ích cảm giác về mùi" cho tất cả các loại thiết bị di động như một máy đo quang phổ, mà triển vọng nhất là trên những chiếc điện thoại thông minh.

"Mũi điện tử" được phát triển bới Honeywell, nằm trong dự án nghiên cứu cấp cao để sử dụng trong quân đội Mỹ (DARPA) có thể giúp các thiết bị phát hiện một độc tố hóa học cụ thể trong mùi hoặc khí như carbon monoxide hay khói thuốc lá. Tuy nhiên, thành quả nghiên cứu có thể áp dụng được trên nhiều lĩnh vực khác nhau chứ không chỉ dành riêng cho lĩnh vực quân đội.

Về cơ bản, bộ cảm biến mùi hay "mũi điện tử" này ở trên điện thoại sẽ thu nhận một mẫu quang phổ kế của tất cả các nguyên tố có trong một mẫu khí cụ thể, sau đó các mẫu này sẽ được đem đối chiếu với một cơ sở dữ liệu với chất phổ biến. Điều này sẽ cho phép bạn có thể phát hiện tất cả mọi chất có trong không khí có thể đang bị ô nhiễm với các hóa chất nguy hiểm chỉ với một chiếc điện thoại và một bộ cảm biến siêu nhỏ.

"Những gì chúng tôi đã cố gắng thực hiện đó là tạo ra một hệ thống máy bơm chân không nhỏ nhất thế giới, giúp tạo ra một khả năng hoàn toàn mới cho các công cụ phân tích", nhà khoa học Wei Yang trong nhóm nghiên cứu của Honeywell cho biết. "Bây giờ, chúng tôi đã tạo ra được hệ thống máy bơm chân không chỉ có kích thước bằng đồng xu và chỉ sử dụng 1 watt điện". Để đạt được điều đó, Honeywell phải tìm ra cách để gắn 100.000 cánh quạt nhỏ xíu trên một chiếc đĩa có kích thước 1cm, và bằng cách nào mà họ thực hiện thành công.

Ảnh: spectrum.ieee.org

"Một trong những điều khiến chúng tôi rất vui mừng đó là việc có thể tích hợp các cảm biến này điện thoại thông minh, về cơ bản những chiếc smartphone sẽ có thêm một cảm giác về mùi và có thể cảm nhận tất cả mọi thứ từ các hóa chất độc hại cho tới phấn hoa để có thể đánh giá được chất lượng không khí nói chung", ông Yang nói.

Mặc dù vậy, ông Yang cũng cho biết công nghệ cảm biến mới này sẽ cần ít nhất vài năm nữa để trở thành hiện thực trên smartphone. Tuy nhiên, nó sẽ là khởi đầu cho thời kỳ mà những thiết bị di động được tích hợp các công nghệ và thiết bị tinh vi hơn và ngày càng hữu ích cho cuộc sống của con người.